Jednostki

5 Dywizja Pancerna

     We wrześniu 1939 roku wchodziła w skład VIII KA. Podczas kampanii wrześniowej jej dowódcą był gen. płk Heinrich von Viettinghoff-Scheel. Dowództwo dywizji stacjonowało w Opolu (nr poczty polowej 32103). Dywizja składała się z:

 

 8 Brygady Pancernej (niem. Panzer-Brigade 8) – dowódca płk Johannes Haarde – stacjonującej w Żaganiu, w skład której wchodził:

 

  • 15 Pułk Pancerny (niem. Panzer-Regiment 15) stacjonujący w Żaganiu (nr poczty polowej 06360)
  • 31 Pułk Pancerny (niem. Panzer-Regiment 15) – dowódca płk Paul Hermann Werner - stacjonujący w Karniowie (niem. Jägerndorf) (nr poczty polowej sztabu pułku 32284)

 

 5 Brygady Strzelców (niem. Sch-tzen-Brigade 5) – dowódca płk Joachim Degener (nr poczty polowej sztabu brygady 34056), w skład której wchodził:

 

  • 13 Pułk Strzelców (niem. Sch-tzen-Regiment 13) - dowódca płk Vollrath L-bbe - stacjonujący w w Szumperku (niem. Mährisch Schönberg) (nr poczty polowej sztabu pułku 39189)
  • 14 Pułk Strzelców (niem. Sch-tzen-Regiment 14)  - od listopada 1939 roku dowódca mjr Rudolf Stegmann - stacjonujący w Opolu (nr poczty polowej sztabu pułku 35939)

 

 8 batalionu rozpoznawczego (niem. Aufklärungs-Abteilung 8) stacjonującego w Poczdamie (nr poczty polowej sztabu batalionu 20150)

-   116 Pułku Artylerii (niem. Artillerie-Regiment 116) - dowódca prawdopodobnie płk dr. ing. habil. Hans Leyhers - stacjonującego w Opolu (nr poczty polowej sztabu pułku 38031) i składającego się z:

 

  • I Dywizjonu - dowódca mjr Matting
  • II Dywizjonu - dowódca ppłk Bruno Gerloch
  • III Dywizjonu - dowódca ppłk Walther Cetto?

 

 53 dywizjonu przeciwpancernego (niem. Panzer-Abteilung 53) – późniejszy dowódca ppłk Eduard Radowski - stacjonującego w Raciborzu (nr poczty polowej sztabu oddziału 31722)

-   77 batalionu łączności (niem. Nachrichten-Abteilung 77 ) stacjonującego w Opolu (nr poczty polowej sztabu batalionu 38562)

-   89 batalionu pionierów (niem. Pionier-Bataillon 89) stacjonującego w Brzegu.

 

    Trzonem tej dywizji była 8 Brygada Pancerna podzielona na dwa pułki, z których każdy posiadał w swoim składzie dwa bataliony. Każdy z tych batalionów posiadał pluton łączności, wyposażony w lekkie czołgi pluton sztabowy, trzy lekkie kompanie czołgów, pluton piechoty zmotoryzowanej, kompanię warsztatową oraz pododdział zaopatrzenia. Znajdująca się w składzie dywizji 5 Brygada Strzelców zapewniała jednostce wsparcie piechoty zmotoryzowanej. Podczas ataku na Polskę dywizja używała dwucyfrowych oznaczeń taktycznych (pierwsza cyfra to numer plutonu, a druga to numer czołgu). Na jej wyposażeniu znajdowały się czołgi typu „PzKpfw I” (72 sztuki w 15 Pułku Pancernym i 80 sztuk w 31 Pułku Pancernym), „PzKpfw II” (81 sztuk w 15 Pułku Pancernym i 63 sztuki w 31 Pułku Pancernym), „PzKpfw III” (tylko trzy sztuki w 15 Pułku Pancernym), „PzKpfw IV” (8 sztuk w 15 Pułku Pancernym i 6 sztuk w 31 Pułku Pancernym) oraz „Pz. Bef.” (11 sztuk w 15 Pułku Pancernym i 11 sztuk w 31 Pułku Pancernym).

    Jednostka powstała na mocy rozkazu z dnia 24 listopada 1938 roku w VIII Okręgu Wojskowym (VIII OW). Miejscem jej stacjonowania stało się Opole. Przed samym uderzeniem na Polskę skoncentrowano ją w rejonie Rud Raciborskich.

   Podczas kampanii wrześniowej w 1939 roku celem wyznaczonym przed 5 Dywizja Pancerną było rozbicie polskich jednostek znajdujących się na zachód od rzeki Wisła, a następnie natarcie w stronę Warszawy i Brześcia Litewskiego. Brała udział w walkach na Śląsku. Po zakończeniu kampanii wrześniowej dywizję przerzucono na zachód i dołączono do składu XV Korpusu Pancernego. Brała udział w kampanii francuskiej w 1940 roku w składzie Grupy Armii „B”. Była jedną z niemieckich dywizji pancernych, które zmierzały do odcięcia sił brytyjsko-francuskich pod Dunkierką. W grudniu 1940 roku została przerzucona na ziemie polskie, gdzie uległa reorganizacji. W styczniu 1941 roku wysłano ją do Rumunii. Na wiosnę 1941 roku brała udział w kampanii bałkańskiej, walcząc na obszarze Jugosławii i Grecji. Pod słynnymi Termopilami stoczyła zaciętą walkę z wycofującymi się jednostkami brytyjskiego korpusu ekspedycyjnego. Planowano przerzucić ja do Afryki Północnej, jednakże w lipcu 1941 roku została przerzucona do ZSRR, gdzie weszła w skład Grupy Armii „Środek”. Pod koniec 1941 roku brała udział w „bitwie o Moskwę” w składzie 4 Armii Pancernej. Po klęsce Niemców w tym starciu walczyła na środkowym odcinku frontu wschodniego w rejonie Gżacka, pozostając w składzie 4 Armii Pancernej. W lecie 1942 roku została przerzucona do składu 9 Armii i brała udział w walkach pod Rżewem. Na początku 1943 roku weszła w skład 3 Armii Pancernej, tocząc ciężkie boje pod Wiaźmą. W 1943 roku w składzie 2 Armii Pancernej brała udział w operacji „Cytadela”, walcząc na łuku kurskim. Dywizja poniosła w tym starciu bardzo duże straty. Po ich częściowym uzupełnieniu walczyła nad Dnieprem. Wycofując się przed Sowietami dotarła aż na ziemie polskie. Od listopada 1943 roku do września 1944 roku w składzie dywizji walczył batalion włoski wyposażony w czołgi typu „Fiat-Ansaldo Carro Armato L 6/40”.

   W lipcu 1944 roku został przerzucona na Litwę, a później na Łotwę. Pod koniec 1944 roku została przerzucona do Prus Wschodnich, gdzie do marca 1945 roku toczyła zacięte walki z Sowietami. W ostatnim okresie dywizja była także wyposażona w czołgi typu „PzKpfw V Panther”. W marcu 1945 roku w rejonie Gdańska została praktycznie całkowicie rozbita. Część dywizji w kwietniu 1945 roku poddała się Sowietom pod Gdańskiem, a jej resztki wycofały się na Hel, gdzie skapitulowano w maju 1945 roku.