Jednostki

239 Dywizja Piechoty

    Rozkaz o utworzeniu dywizji został wydany w dniu 26 sierpnia 1939 roku. Miała to być jednostka powstała z powołania rezerwistów w trzecim rzucie mobilizacyjny (niem. dritte Welle der Mobilmachung). Organem odpowiedzialnym za jej utworzenie była Landwehra w Opolu podlegająca VIII Okręgowi Wojskowemu (VIII OW). Żołnierze tej dywizji rekrutowali się z rejonu Śląska i dość często pochodzili z lokalnych jednostek tzw. obrony narodowej (niem. Landwehr). Wielu z nich doskonale znało język polski. Jednostka nie przedstawiała sobą zbyt dużej wartości bojowej. Kadrę oficerską tej dywizji stanowili w dużej części oficerowie rezerwy. Jej dowódcą był gen. mjr Ferdinand Neuling, komendant Landwehry w Opolu, a oficerem operacyjnym (Ia) płk Bruno Ortner.  

   W wrześniu 1939 roku składała się z:

 

327 Pułku Piechoty (niem. Infanterie-Regiment 327), w skład którego wchodziły 4 kompania MG, 8 kompania MG i 12 kompania MG oraz 15 kompania saperów

372 Pułku Piechoty (niem. Infanterie-Regiment 372) – dowódca ppłk Hans Runnebaum; dowódcą oddziału obrony przeciwpancernej wchodzącego w skład tego pułku był kpt Jalowy

444 Pułku Piechoty (niem. Infanterie-Regiment 444) – dowódca płk Erich Höcker

239 Pułku Artylerii (niem. Artillerie-Regiment 239) – rozlokowanego w Strzelcach Opolskich (I Dywizjon – włączony później do składu 196 Dywizji Piechoty), Kluczborku (IV Dywizjon – włączony później do składu 251 Dywizji Piechoty); oprócz tego w skład pułku wchodził jeszcze II i III Dywizjon; nr poczty polowej sztabu pułku 34703

-  239 batalionu pionierów (niem. Pionier-Bataillon 239) – nr poczty polowej sztabu batalionu 16021

-  239 oddziału rozpoznawczego (niem. Aufklärungs-Abteilung 239)

-  239 oddziału przeciwpancernego (niem. Panzerabwehr-Abteilung 239)

-  239 dywizyjnego oddziału łączności (niem. Infanterie-Divisions-Nachrichten-Abteilung 239).

 

     Dywizja posiadała w swoim składzie 17 901 ludzi, w tym około 40% stanowili weterani I wojny światowej. Dysponowała 330 samochodami osobowymi, 248 ciężarówkami i 415 motocyklami. Posiadała również 6033 koni i 1529 pojazdów zaprzęgowych. Nie posiadała żadnych pojazdów pancernych. Była wyposażona w stare typy karabinów maszynowych (150 ckm-ów i 559 rkm-ów) i całkowicie pozbawiona granatników. Artylerię dywizyjną stanowiły przestarzałe niemieckie działa oraz ich czeskie odpowiedniki. Jedynym nowoczesnym uzbrojeniem dywizji była broń przeciwpancerna w postaci armatki Pak 3,7 kal. 37mm i karabiny przeciwpancerne typu „Panzerb-sche 38” kal. 13mm.

      We wrześniu 1939 roku jednostka rozpoczęła swój marsz spod Mikołowa i zakończyła w Katowicach. Zajmowała większość górnośląskich miast już po wycofaniu się regularnych jednostek Wojska Polskiego, czyli od 3 września 1939 roku. Następnie stała się jednostką zapasową 8 Armii. Pod koniec kampanii wrześniowej stanowiła jednostkę zabezpieczającą byłą polsko-węgierską granicę (niemiecko-sowiecką linię demarkacyjną wyznaczoną na rzece Bug).

   Na początku 1940 roku została skoncentrowana w rejonie pomiędzy Pragą i Pilznem.  A następnie przerzucona na zachód Europy. Podczas kampanii francuskiej w 1940 roku stanowiła rezerwę 7 Armii. W dniu 15 czerwca 1940 roku rozpoczęła forsowanie Renu i próbę przebicia się przez linię Maginota. Brała udział w zajęciu miast Colmar i Strasburg. W lipcu 1940 roku dywizja powróciła na Śląsk do Koźla, gdzie od sierpnia 1940 do kwietnia 1941 roku była urlopowana oraz pełniła funkcję dywizji szkoleniowej. W maju 1940 roku została skoncentrowana w rejonie Bukowiny. Podczas niemieckiego uderzenia na ZSRR współpracowała z siłami rumuńskimi, biorąc udział w przełamaniu sowieckich umocnień pod Stefanesti. Kierowała się w stronę Wosnesjenska, Kremenczuka, Kijowa, Bogoduchowa, Charkowa i Biełgarodu. W styczniu 1942 roku dywizja została włączona w skład 6 Armii nacierającej w kierunku na Stalingrad. W marcu 1942 roku dywizja została przekształcona w 294 Dywizję Piechoty, która nadal toczyła boje na froncie wschodnim (Charków, Donbogen, Stalino, Zaporoże, Nikopol, Kisziniew).

    W październiku 294 Dywizja Piechoty 1944 roku została formalnie rozwiązana.